Bez Wielkopolan nie byłoby Rzeczpospolitej

Share on facebook
Share on twitter

Niedawno wspominaliśmy dzień 11 listopada 1918 roku, gdy Polska, po długich zaborach, odzyskała niepodległość. Wielkopolanie w tym czasie dopiero przygotowywali się do swego Powstania, potem walczyli o polskość wschodnich Kresów.

Gdy w 1914 roku wybuchła I wojna światowa, Wielkopolanie, będący w wieku poborowym, zostali powołani pod broń. Mieszkańcy Komornik, Wir, Rosnowa, Rosnówka, Plewisk służyli w armii pruskiej. Wielu z nich nie wróciło do domów. Ginęli w okopach pod Verdun, nad Marną, w innych krwawych bitwach. Walczyli także na froncie wschodnim. Trwała swoista wędrówka ludów. Prusacy brali do niewoli żołnierzy francuskich, też różnego etnicznie pochodzenia. Mieszkańcy Komornik zachowali wspomnienia o przebywających tu Francuzach, Afrykanach, Holendrach strugających z drewna saboty, czyli klumpy.

Jak wykazują wyliczenia historyków, w pruskim wojsku najwięcej medali za odwagę – ponad 2,5 tysiąca – otrzymali żołnierze polskiego pochodzenia. Co ciekawe, mieli zamkniętą drogę do awansu. Mogli otrzymać najwyżej stopień podporucznika. Warunkiem zdobycia wyższego była zmiana wyznania na protestanckie. Podobnie zresztą było w wojsku rosyjskim, które nie tolerowało katolików wśród wyższych oficerów. Józef Dowbor-Muśnicki nie zostałby rosyjskim generałem, gdyby nie przeszedł na protestantyzm.

Gdy wybuchło Powstanie Wielkopolskie, wielu Polaków nie zdążyło wrócić z wojny. Inni zmieniali mundury najszybciej, jak tylko mogli. Oficerowie byli na wagę złota, ale ich rolę pełnili księża. Proboszczowie zasłużyli się ucząc młodzieży patriotyzmu, organizując zajęcia przysposobienia wojskowego, czynnie pomagając w formowaniu powstańczych oddziałów.

Gdy w Warszawie trwała radość z odzyskania niepodległości, gdy rozbrajano pruskich żołnierzy i oficerów, Wielkopolska wciąż była częścią Prus. Przez jej teren, także już po wybuchu działań powstańczych, przemieszczały się miliony zniechęconych pruskich żołnierzy kierujących się w głąb Niemiec. Zachowały się wspomnienia Polaków, którzy po opanowaniu stacji kolejowych, telegrafów pomagali niemieckim oddziałom w jak najszybszym opuszczeniu Wielkopolski. Doskonali znali język niemiecki. Przejazdy eszelonów były dobrą okazją do zdobycia broni, innych elementów wojskowego wyposażenia. Wszystko to się przydawało w Powstaniu Wielkopolskim, a także potem, już w tworzącym się polskim wojsku.

Prusacy nie umożliwiali Polakom zdobywania stopni oficerskich, ale znakomicie szkolili podoficerów. Gdyby nie oni, trudno byłoby zaprowadzić dyscyplinę w powstańczych oddziałach. Wiedzę o tym, jak się zachowywać na polu walki przekazywali poborowym, którzy w 2019 roku, już jako polscy żołnierze, ruszyli na wschód, bronić ojczyzny przed bolszewikami. Byli nie tylko wyszkoleni, ale i bardzo dobrze wyposażeni. Mieli pełne umundurowanie, broń, nawet paszę dla koni, głównego wówczas źródła transportu. Inne polskie oddziały nie mogły o tym marzyć. Bez wielotysięcznych wielkopolskich oddziałów zwycięstwo w wojnie 1920 roku byłoby dużo trudniejsze, być może nierealne.

Bohaterowie obu tych kampanii – Powstania Wielkopolskiego i wojny polsko-bolszewickiej – za życia nie zostali uhonorowani tak, jak na to zasłużyli. Po 1939 roku byli prześladowani przez mściwych Niemców za udział w Powstaniu, po wojnie przez władze komunistyczne za wojnę przeciwko ZSRR. Musieli aż do śmierci ukrywać swoje dokonania. Przypominamy, że wójt Jan Broda chce nadrobić stracony czas i upamiętnić bohaterów. Nowiny Komornickie apelują do ich rodzin o zgłaszanie się albo do redakcji, albo wprost do historyka Bogdana Czerwińskiego dzwoniąc pod numer 664 299 509.

Styczeń

Luty 2021

Marzec
PN
WT
ŚR
CZW
PT
SOB
NIE
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
1
2
3
4
5
6
7
Events for 1 Luty
Brak wydarzeń
Events for 2 Luty
Brak wydarzeń
Events for 3 Luty
Brak wydarzeń
Events for 4 Luty
Brak wydarzeń
Events for 5 Luty
Brak wydarzeń
Events for 6 Luty
Brak wydarzeń
Events for 7 Luty
Brak wydarzeń
Events for 8 Luty
Brak wydarzeń
Events for 9 Luty
Brak wydarzeń
Events for 10 Luty
Brak wydarzeń
Events for 11 Luty
Brak wydarzeń
Events for 12 Luty
Brak wydarzeń
Events for 13 Luty
Brak wydarzeń
Events for 14 Luty
Brak wydarzeń
Events for 15 Luty
Brak wydarzeń
Events for 16 Luty
Brak wydarzeń
Events for 17 Luty
Brak wydarzeń
Events for 18 Luty
Brak wydarzeń
Events for 19 Luty
Brak wydarzeń
Events for 20 Luty
Brak wydarzeń
Events for 21 Luty
Brak wydarzeń
Events for 22 Luty
Brak wydarzeń
Events for 23 Luty
Brak wydarzeń
Events for 24 Luty
Brak wydarzeń
Events for 25 Luty
Brak wydarzeń
Events for 26 Luty
Brak wydarzeń
Events for 27 Luty
Brak wydarzeń
Events for 28 Luty
Brak wydarzeń

TELEFON ALARMOWY

  • 112 – POLICJA, STRAŻ POŻARNA, POGOTOWIE RATUNKOWE

POLICJA

  • 997 – z telefonu stacjonarnego
  • 61 841 48 90 i 61 841 48 92 – Komisariat Policji w Komornikach
  • 519 064 516 – Dzielnicowy Rejonu Komorniki (lewa strona od ul. Poznańskiej)
  • 516 902 835 – Dzielnicowy Rejonu Komorniki (prawa strona od ul. Poznańskiej, Głuchowo, Chomęcice, Rosnowo, Rosnówko, Walerianowo)
  • 519 064 515 – Dzielnicowy Rejonu Plewiska (lewa strona od ul. Grunwaldzkiej)
  • 786 936 078 – Dzielnicowy Rejonu Plewiska (prawa strona od ul. Grunwaldzkiej)
  • 786 936 065 – Dzielnicowy Rejonu Wiry, Łęczyca, Szreniawa, Jarosławiec, Kątnik

STRAŻ GMINNA W KOMORNIKACH:

  • 986
  • 61 8107 303 – Komenda Straży Gminnej
  • 661 434 360 – patrol

STRAŻ POŻARNA:

  • 998 | 112
  • 61 651 78 90 – OSP Plewiska

ZDROWIE:

  • 999 | 112 – Pogotowie Ratunkowe:
  • 61 853 53 52 24h/dobę – Centrum Informacji Medycznej Tel-Med

Przychodnie Lekarskie:

  • 798 524 154 – Przychodnia Zespołu Lekarza Rodzinnego w Komornikach, ul. Stawna 7/11
  • 61 893 50 31 – Przychodnia Lekarza Rodzinnego s.c. w Komornikach, ul. Stawna 7/11
  • 61 651 76 41 – NZOZ KORAMED, Plewiska, ul. Grunwaldzka 571
  • 61 651 79 70 – NZOZ Twoja Przychodnia, Plewiska, ul. Grunwaldzka 508
  • 732 515 515 – Przychodnia Lekarza Rodzinnego Vita-Med, ul. Komornicka 192, Wiry, I Piętro (budynek SPOŁEM)
  • 61 839 10 30; 512 075 575 – NZOZ OMEDICA, Poznań, ul. Stęszewska 41

POGOTOWIE ENERGETYCZNE:

  • 991

POGOTOWIE GAZOWE:

  • 992

AUTOBUSY GMINNE:

  • 61 810 81 71

WODOCIĄGI GMINNE:

  • 607 678 199

KANALIZACJA GMINNA:

  • 604 411 611

ZWIĄZEK MIĘDZYGMINNY „CENTRUM ZAGOSPODAROWANIA ODPADÓW – SELEKT”:

  • 731 400 065
  • 731 400 095
  • 731 500 034